Schuldreductieorganisaties hebben afspraken gemaakt waar mensen sinds vorig jaar niets hoeven af te betalen. Het besluit van de Commissie om de steunnorm te verlagen heeft geleid tot de ontwikkeling van dit zogenaamde nulaanbod. Het gebruik van de nul is verboden door de wet, volgens leningsexperts Nadja Jungmann en André Moerman, die beiden werken voor de Universiteit Utrecht. Zij vinden het ongunstig dat het analyseproces nooit degenen die echt enige vrijgavecapaciteit hebben, zou moeten verlichten. Deze omstandigheden zijn naar hun mening in tegenspraak met het idee dat elke schuldeiser alles in het werk stelt om zoveel mogelijk te ontsluiten in een annuleringssysteem.  ,
Een recente gebeurtenis veroorzaakt door een regelingswijziging
Sinds juli 2024 is het minimale aanbod van kracht. Het verslag van het Sociaal Minimumcomité, waarin werd gesteld dat de levensstandaard van Nederland zeer gering is, was de oorzaak. Volgens Jungmann is het vanuit dat perspectief zinvol om degenen die schulden hebben te helpen om genoeg ruimte te hebben om van te leven. Ze merkt zelfs een fout op: op dit moment zien we bestanden waar een persoon een kleine ontladingscapaciteit heeft maar om praktische redenen een nulvoorziening gebruikt. Dit verwerpt het idee dat gelijkheid gebaseerd is op het behoud van contracten.
Kansderivaten voor gerechtigheid en omhelzing
Moerman wijst erop dat het wettelijk kader in strijd is met het nulbronprogramma. De senator heeft met opzet vastgesteld dat iedereen iets moet toevoegen, ook al is het symbolisch. Dat dient alleen om de geloofwaardigheid van het systeem te behouden in plaats van de schuld te veroordelen. Als schulden functioneel worden geannuleerd zonder enige tegenprestatie, verliest u hulp van schuldeisers en cultuur. In het algemeen is het soms niet goed. De hulp wordt nu bedreigd door geweld, volgens Moerman. Op een goede gedachte als Schuldners zich kan concentreren. De bereidheid om deel te nemen aan schuldregelingen kan afnemen als zij de indruk hebben dat het nulaanbod snel wordt toegepast. Oké, je bereikt je gewenste resultaat. Minder personen worden geholpen, en leningen worden minder vaak opgelost. Dat is een mogelijkheid die we niet over het hoofd moeten zien.
Het belang van het recht
De deskundigen wijzen erop dat hun kritiek niet impliceert dat zij zich verzetten tegen het lage aanbod. Het lage heden moeten worden toegepast, aldus Jungmann, als iemand werkelijk niets kan betalen. Maar in werkelijkheid is het onderscheid tussen niet kunnen en niet hoeven uitgeven soms wazig. We moeten ervoor zorgen dat het plichtsbeginsel niet verdwijnt. Zelfs met slechts 10 euro per maand heeft elke kleine bijdrage die een terugbetaling doet een doel. Wie de beloning aanvaardt, stemt in met het antwoord. Dat is zowel psychologisch als grondwettelijk van belang. Ons standpunt is niet ingegeven door de wens dat mensen gestraft worden, maar door de gelijkheidsbelangen van beide partijen. Sommige mensen geloven dat ze iets in hun greep hebben en dat het resultaat goed is als een kleine overwinning.
Moerman is het met dat standpunt eens en identificeert de grotere relevantie. We moeten oppassen voor een samenleving waarin biljetten in de eerste plaats worden gezien als iets waarop u geen invloed hebt. Natuurlijk zijn er vaak mislukkingen of onheil, maar verplichtingen blijven ook een kwestie van contracten. Als we dat idee opgeven, verliezen we het evenwicht tussen betrouwbaar zijn en beschermen. Deze balans geeft de Franse techniek zijn kracht. Daarom pleiten beide voor een genuanceerd begrip van het nulaanbod. Schuldhulp slaagt alleen maar als er overeenstemming is van alle partijen, wat een eerlijke methode vereist waarbij plicht en bescherming hand in hand gaan. Degenen die kunnen helpen moeten worden aangemoedigd, maar degenen die kunnen worden geholpen moeten ook worden aangemoedigd. Volgens Jungmann is dit de enige manier om schuldvermindering eerlijk, krachtig en meelevend te houden.